OudeMuizenissen
Heedendaagsch Taalgebruyk
HuurMuis

 

Ver-van-mijn-bedshow

 

Naarmate de generatie die de Tweede Wereldoorlog bewust heeft meegemaakt zienderogen slinkt, krijgt de herdenking steeds meer het karakter van een ver-van-mijn-bedshow. De vraag dringt zich op of dat niet voorbarig is. In meer en meer landen brengen bewegingen met een totalitair en naar xenofobie neigend chauvinistisch tintje een almaar grotere aanhang op de been. Vaak onder de vlag van verzet tegen de radicale islam, die men linksom of rechtsom eveneens bezwaarlijk als een aanwinst voor de democratie kan beschouwen.

In de aanloop naar 4 en 5 mei hier en daar ook aandacht voor de twee miljoen Palestijnen in de Gazastrook, gegijzeld in een uitzichtloze situatie door zowel hun naaste buren als hun eigen leiders. Voor de Palestijnen heeft de meimaand een sinistere bijklank, aangezien het zeventig jaar geleden is dat de staat Israël werd gesticht. Wat er toen en nadien allemaal is misgegaan en wie daar wel of geen schuld aan droeg, laat ik kortheidshalve passeren. Waar het nu om gaat, is de situatie van vandaag. Het lijdt geen twijfel dat die beduidend slechter is dan pakweg vijftien jaar terug. Daar hebben de Palestijnse bommengooiers, messentrekkers en rakettenschieters en hun sponsors ongetwijfeld aan bijgedragen, maar de rabiaat nationalistische Israëlische regering en de kolonisten elders in de regio evenzeer. Ik heb dan ook alle waardering voor het besluit van topactrice Natalie Portman om van zo’n regime geen prijzen in ontvangst te nemen.

 

Misjpooche

Net als Portman behoor ik, als kind van een Joodse moeder, zelf tot de misjpooche. En misschien ben ik daardoor willens nillens wel een tikje bevooroordeeld. Voor de modale Palestijn die zich letterlijk tussen twee vuren bevindt, kan ik nochtans begrip opbrengen. Voor kritiekloze sympathisanten uit de Arabische wereld of het vrije westen ligt dat lastiger. Zeker wanneer die het Israëlisch-Palestijnse conflict aangrijpen om willekeurige Joden elders in de wereld te molesteren of te vermoorden, koosjere restaurants te verbouwen of ronduit antisemitische sentimenten te ventileren. ‘Hamas, Hamas, alle Joden…’, enfin. Dit laatste tevens het lijflied van menige voetbalvandaal die zichzelf supporter noemt zonder dit woord foutloos te kunnen spellen.

Je vraagt je af wat die schreeuwlelijken bezielt. Terwijl de staat Israël nogal gretig de Holocaust in stelling brengt om de huidige praktijken goed te praten, mogen de Palestijnen en bij uitbreiding de moslims zichzelf immers graag afficheren als de eigentijdse Joden. Vooralsnog gaat die vergelijking een klein beetje mank… Islamofobie, hoe verwerpelijk ook, is geen racisme. Een anti-Israëlische opstelling die naar antisemitisme doorslaat, is dat wel. Het is waar: in de concentratiekampen hadden ze óók nauwelijks stroom en water. Wél gas, had ik hier bijna aan toegevoegd…

 

Proportionaliteit

Wat ook een beetje schuurt, is de proportionaliteit. Natuurlijk is er een verschil tussen met stenen gooien en met scherp schieten. En natuurlijk is David Goliath militair makkelijk de baas. Maar dat is in een nog niet zo ver verleden weleens anders geweest, toen de Arabische wereld met vereende krachten probeerde Israël van de kaart te vegen.

Wanneer een Palestijns kind door een al dan niet verdwaalde legerkogel wordt gedood, spreekt de publieke opinie in Israël daar terecht schande van en kan de dader op een forse straf rekenen. Toen een Joods kind, een zuigeling nog, door een in een kolonistennederzetting binnengedrongen Palestijn aan het mes werd geregen, werd laatstgenoemde in eigen kring als een held onthaald. Terwijl activiste Gretta Duisenberg zich zuinigjes liet ontvallen dat het erg was dat het zover moest komen, of iets in die trant. Haar soloacties tijdens Dodenherdenking verdienen evenmin een schoonheidsprijs. Sindsdien staat het malle mens te mijnent te boek als de Zwarte Weduwe 2.0.

Kortom: ook in barbaarsheid heb je gradaties. En op dat punt scoren Hamas en zijn achterban domweg slechter dan hun tegenstanders. Al beaam ik dat de Israëlische regering de afgelopen jaren de ‘achterstand’ heeft verkleind.

 

Merchant of Venice

Ik hoef hopelijk niet uit te leggen dat er al Joden in Palestina woonden voordat er zoiets als een Arabische wereld of een islam bestond. Daarbij komt dat veel orthodoxe joden nóg kritischer tegenover de staat Israël en het zionisme staan dan geseculariseerde sabra’s als Portman. Al die erupties van Jodenhaat vallen dan ook niet te verklaren uit solidariteit met de Palestijnen, aan wie de zelfverklaarde broedervolken van de Noordwest-Afrikaanse kust tot Indonesië tot voor kort weinig boodschap hadden. Al vóór de stichting van de staat Israël liet de grootmoefti van Jeruzalem zich zij aan zij met de snorremans uit Oostenrijk vereeuwigen. En zelfs in de verhalen uit de Duizend-en-een-nacht, lang voor The Merchant of Venice, speelde iemand uit het Joodse volk vaak de schurkenrol.

Men kan gemakshalve veronderstellen dat een en ander wel aan de Joden zelf zal hebben gelegen, zoals de voorman van die andere Palestijnse Autoriteit zich onlangs schijnt te hebben laten ontvallen. Een alternatieve verklaring ligt echter meer voor de hand. Net als het christendom heeft de islam bij het oudtestamentische jodendom leentjebuur gespeeld. En net als veel christenen konden veel moslims maar moeilijk verkroppen dat de joden zich niet en masse tot hun nieuwbakken versie van de waarheid bekeerden.

Waar dat in het christelijke westen toe heeft geleid, is bekend. Op weg naar Jeruzalem vergrepen de vroegste kruisvaarders zich eerst aan de joden. En Hitler en de zijnen hadden nooit hun stereotype van ‘de eeuwige Jood’ kunnen uitbuiten zonder middeleeuws substraat. De verregaande vervlechting van religie en volk maakte het gemakkelijk om deze religieuze onenigheid naar het raciale vlak te transponeren. De ongelovige die weigerde messias of profeet te erkennen, ontwikkelde zich tot een onmens met haakneus, die kinderen offerde en waterbronnen vergiftigde.

 

Modus vivendi

In het westen was genocide van ongekende schaal nodig om de ogen te openen. Van de weeromstuit zijn veel christenen, geruchtmakende uitzonderingen niet te na gesproken, tolerant to a fault. Onder moslims, daar en hier, is antisemitisme nog altijd bijna endemisch. Het valt niet te hopen dat de geschiedenis zich moet herhalen eer de islamitische wereld erin slaagt zulke denkbeelden overboord te zetten. Als opmaat naar het lozen van méér anachronistische ballast en als onontbeerlijke stap naar een modus vivendi met Israël. Met het beulsmes op tafel is het voor beide partijen lastig onderhandelen.

Zodra je elkaars bestaansrecht niet langer betwist, kun je het over grenzen gaan hebben. Over grond, over werk, en over water en elektriciteit. De gaskwestie kunnen we dan hopelijk voorgoed begraven. Naast de miljoenen Joodse slachtoffers van het nazibewind, die in elk geval op een enkeling na aan de Palestijnse kwestie part noch deel hadden. En dan maar duimen dat de nationalisten van het heden hun lesje van het verleden hebben geleerd.

 

 

Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu
Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu