OudeMuizenissen
Heedendaagsch Taalgebruyk
HuurMuis

 

Lof der zotheid

 

Persoonlijk was ik nooit zo’n Bergmanfan. Dan heb ik het niet over de Zweedse regisseur (al vond ik z’n latere films niet te pruimen), en evenmin over z’n landgenote die vóór de filmcamera furore maakte. Ik doel op onze eigen Sunny, die me een schat van een mens lijkt, maar zich naar mijn smaak iets te gewillig voor de karretjes van wolven in schaapskleren laat spannen. Allemaal met de allerbeste bedoelingen, maar tóch.

La Bergman heeft zich echter schitterend gerevancheerd met de documentaire Samenzwevers?, over mensen die de coronapandemie graag in een breder perspectief willen zien. Extreem breed. Het complete heelal wordt er aan de haren bij gesleept, alsof het niets kost.

 

Ons soort mensen

Sunny’s interesse werd gewekt toen allerlei mensen uit haar eigen door alternatievelingen, idealisten en andere Gutmenschen bevolkte kenniskring het afgelopen jaar opeens rechts afsloegen. En niet zo zuinig ook. In één moeite door werd het halve spectrum aan bij ‘ons soort mensen’ gangbare opvattingen over zaken als het milieu en racisme achteloos bij het grofvuil gedumpt. Zo’n staaltje mentale acrobatiek levert de nodige dissonanten op, alsof je Armand het Horst Wessellied hoort balken.

De begrijpelijke ontsteltenis over deze abrupte en radicale koerswijziging resulteerde in een pareltje dat in pakweg een halfuur de avondvullende verzameling onderonsjes met complottheoretici van collega Filemon achter zich laat. Een bonte schare ademcoaches, voedingstherapeuten, kattenfluisteraars en gebedsgenezers passeert de revue, en Sunny gunt ze ampel gelegenheid om hun verwrongen wereldvisie te ventileren. Slechts af en toe voert ze een tegengeluid ten tonele, of brengt ze de spreker uit balans met een welgekozen vraag: hoe kan iemand als jíj nou op Baudet stemmen …?

In het zicht van de finishlijn wordt een veganistische toverkol van stal gehaald, die unverfroren over een mondiale samenzwering van parasitaire kindermisbruikers begint te orakelen. Van Joodse signatuur, welteverstaan, want een weldenkend mens zou bijna denken aan de katholieke kerk … Maar de kijker heeft dan allang door waar deze tirade op zal uitdraaien: Trump, díé had het tenminste begrepen …

 

Onthutsend

Dat linkse mensen in no time verschrikkelijk rechts kunnen worden, is op zichzelf niets nieuws. De Engelse politicus Oswald Mosley is een notoir voorbeeld. Deze telg uit de upper class had zich in zijn jonge jaren tot het socialisme bekeerd, maar kwam al snel uit de kast als pleitbezorger van het fascisme. Zelfs na de Tweede Wereldoorlog bleef hij ageren tegen immigratie en ‘gemengde’ huwelijken. Hij stierf overtuigd van zijn eigen gelijk.

Mijn bewondering voor Bergman is des te groter omdat zij, impliciet én expliciet, ook haar eigen Sitz im Leben ter discussie stelt: een exercitie waar slechts weinigen van ons zich aan wagen. Mede daardoor - en omdat Sunny zo’n lief mens is, natuurlijk - is haar minidocumentaire niet in een gemakkelijke afzeikoperatie ontaard. Ze oordeelt wél, maar sotto voce. Haar portret van een op hol geslagen gezelschap voormalige wereldverbeteraars werd er des te onthutsender door. Alleen al daarom tracht ik de verleiding te weerstaan om in haar plaats de honneurs waar te nemen.

 

Krankzinnige tijden

Hamvraag blijft natuurlijk waarom al die weldenkende, welmenende, megatolerante en überwoke figuren uit het kruidentuin-meets-grachtengordelcircuit zich in een jaar tijd van GroenLinks of de Partij voor de Dieren tot het boreale gedachtegoed hebben bekeerd. Het zijn uiteraard krankzinnige tijden waarin we leven. Maar meer nog dan de corona-epidemie als zodanig, lijken de maatregelen daartegen toch wel de doorslag te hebben gegeven.

In dit verband wordt al snel het etiket ‘wappie’ opgeplakt. Zelf zou ik daar toch enige terughoudendheid mee betrachten. Natuurlijk vereist het, zacht uitgedrukt, enige geestelijke lenigheid om een virus dat wereldwijd miljoenen slachtoffers heeft geëist, weg te wuiven als een onschuldig griepje. En bij een genootschap als de Flat Earth Society dacht ik in mijn onschuld in eerste instantie aan een practical joke. Maar is het idee dat de aarde plat is op de keper beschouwd zoveel absurder dan de overtuiging dat dit hele zonnestelsel zo’n zesduizend jaar geleden in een week tijd uit het niets is geschapen door een persoonlijke god? Of de hersenspinsels die over de oorsprong van het coronavirus de ronde doen dan de bizarre verkrachtingsfantasieën die bon ton zijn in het mannenbolwerk van de SGP?

Vanzelfsprekend speelt hierbij ook mee dat ik zelf evenmin een kritiekloze bewonderaar van het kabinetsbeleid ben. Ik maak daar ook absoluut geen geheim van. Dat geldt bijvoorbeeld voor de avondklok, en meer in het algemeen voor de quasivanzelfsprekendheid waarmee elementaire vrijheden voor quasionbepaalde tijd on hold zijn gezet. En dat geldt tot op zekere hoogte ook voor het nut van niet-medische mondkapjes, waarvan iedereen - het RIVM voorop - schijnt te zijn vergeten dat ze door al het op- en afzetten ook juist een bron van besmettingen kunnen zijn. Mocht u trouwens liever the real stuff willen, Sywert heeft er vast nog wel een paar op voorraad voor een vriendenprijsje.

 

Trial and error

Het cruciale verschil is dat ik mezelf graag wijsmaak dat mijn bezwaren zijn gestoeld op rationele gronden, en niet op méér dan vergezochte samenzweringstheorieën of openbaringen van hogerhand. En uitgerekend met die rationaliteit loopt het bij de officiële lezingen vaak spaak. In het calvinistische Nederland moesten de boekhandels dicht en mochten de kerken openblijven. Elders was het, met goede redenen, meestal andersom. De hele lockdownpolitiek blijkt achteraf bezien weinig meer dan trial and error. Tel daarbij op dat de ene vaccinfabrikant na de andere de ene dag de hemel in wordt geprezen en de volgende aan de schandpaal wordt genageld, en zelfs de incrowd raakt al snel het spoor bijster.

Ik hoop trouwens niet dat Von der Leyen, die blijkbaar nog steeds op dat stoeltje zit te broeden, die rechtszaak tegen AstraZeneca doorzet. Het betreft zowat de enige producent die niet voor grabbelaar heeft gespeeld, en armere landen kunnen zich het dure spul van de concurrent niet veroorloven. Zelf blieven we ‘die troep’ blijkbaar niet meer na een handvol verdachte sterfgevallen, maar voor weggeven aan minder kieskeurige belangstellenden zijn we te krenterig.

En zelfs als we in het westen blijkbaar de mening zijn toegedaan dat de Afrikanen en Indiërs letterlijk en figuurlijk mogen doodvallen, kunnen we het bedrijf in kwestie later nog weleens hard nodig hebben. Ze maken daar namelijk in het dagelijks leven medicijnen tegen kanker. En dat euvel is (althans voor zover mij bekend) ook nog lang niet de wereld uit.

 

Besmettelijk

Met al die ruis en storingen op de officiële kanalen is het geen wonder dat veel luisteraars liever op alternatieve zenders afstemmen. Die komen tenminste met een duidelijk verhaal: dat corona een griepje is (totdat de sprekers zelf ijlend op de ic belanden), of dat de hele ellende door 5G wordt verspreid. Complottheorieën zijn óók reuze besmettelijk. Voor je het weet, is de hele kwestie van begin tot eind één doorzichtig mondiaal toneelstukje in het teken van de great reset. Dan wil je wel de barricade op met je spandoek.

Iedereen heeft recht op een eigen mening. Het zou dus nog overkomelijk zijn wanneer het daarbij blijft. Maar onze zuiderburen kammen al wekenlang het land uit op zoek naar een doorgedraaide beroepsmilitair, vooralsnog zonder succes, die naar eigen zeggen vastbesloten is om een vooraanstaande viroloog het zwijgen op te leggen. Gezien ’s mans achtergrond en extreemrechtse sympathieën lijkt me dat al afdoende reden tot bezorgdheid. Maar hij had bij zijn verdwijning (vraag me niet hoe dit kan) ook nog een halve wapenopslagplaats op zak. Alleen die gevechtshelikopter paste nét niet in de kofferbak.

Op die toer wordt het, eufemistisch gezegd, allemaal een beetje beangstigend. Vooral wanneer zo iemand ook nog kudo’s van onze eigen dansende derwisj en diens maffe medestanders krijgt. Het misplaatste triomfalisme druipt ervanaf. Als we op deze voet doorgaan, hebben we de Russen en Chinezen niet eens nodig om een Derde Wereldoorlog te beginnen. Zodra de hippies de wapenen opnemen, is het einde der tijden in zicht.

Geen zonnig opstekertje, zogezegd. Eén klein lichtpuntje dan, om niet helemaal in mineur af te sluiten: beroepsmopperkont Johan Derksen houdt het naar eigen zeggen eindelijk voor bekeken. Als ze Sunny als wisselspeler die ouwehoerensociëteit binnensmokkelen, horen ze mij in elk geval niet klagen.

 

Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu
Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu