OudeMuizenissen
Heedendaagsch Taalgebruyk
HuurMuis

 

Asociale media

 

Waar ik het heb gelezen, weet ik niet meer. Maar vermoedelijk in de krant, want de oude media laten geen kans onbenut om de nieuwe te kakken te zetten. Dat zal deels kinnesinne zijn, maar ook losers hebben weleens het gelijk aan hun zijde. Daar weet ik zelf alles van.

Het ging in elk geval over iemand die z’n wederwaardigheden op Facebook had uitgevent. ‘Net nadat ik was ontslagen, kreeg ik te horen dat ik kanker met uitzaaiingen had, dat mijn vrouw ervandoor was met m’n beste vriend en dat mijn kind was doodgereden’, iets in die orde van grootte. En meteen werd overspoeld met honderden ‘vind-ik-leuks’. Ongetwijfeld voor het overgrote deel goedbedoelde adhesiebetuigingen, maar daarom niet minder cru. Alleen de digitale duivel kan zoiets verzinnen. Zuckerberg Incorporated schijnt al jarenlang te werken aan een breder repertoire aan reactiemogelijkheden. Hoe ver ze inmiddels zijn, weet ik niet, want ik zit niet op Facebook. Maar het blijft klaarblijkelijk behelpen.

Natuurlijk moet je dit soort dingen niet op sociale media etaleren. Net zo goed als je niet moet rondbazuinen dat je van dan tot dan op vakantie in den vreemde vertoeft. Of wereldkundig maken dat je baas de grootste oetlul sedert de oerknal is, of met compromitterende foto’s van die geile onenightstand schermen. Elke in een oogwenk van onoplettendheid online gezette misstap kan je tot je laatste levensdag blijven achtervolgen, en soms zelfs letterlijk tot in het graf. Alleen al de onontbeerlijke zelfcensuur geeft dat hele Facebookgedoe iets kunstmatigs, wat ook de reden is waarom ik het liever Fakebook noem. En ik zal ongetwijfeld de eerste niet zijn, laat ik daar eerlijkheidshalve op volgen.

 

Big data

Uit het voorgaande zou de lezer kunnen afleiden dat schrijver dezes geen Zuckerbergfan is. Iets wat die schrijver volmondig beaamt. Als Donald met een druk op de rode knop de Derde Wereldoorlog in gang zet, hebben we dat uiteindelijk aan Mark te danken. Met z’n datadealtjes heeft die Donald wellicht aan net genoeg extra stemmen geholpen om diens verhuizing naar Washington te faciliteren. Wie dát leuk vindt, is niet goed bij z’n hoofd.

Tijdens de hoorzittingen die op de onthulling van deze deals volgden, speelde Zuckerberg met verve de rol van onverbeterlijke idealist die zich nietsvermoedend in het pak had laten naaien. Daarbij geholpen door z’n tegen overacting aanschurende onnozele gelaatsuitdrukking, die onderhand niet meer uitsluitend een leeftijdskwestie kan zijn. Je zou bijna vergeten dat dezelfde man die nu bezweert dat de privacy van de gebruikers van zijn netwerk hem voor alles gaat, diezelfde gebruikers in de aanloopperiode van datzelfde netwerk als ‘dumb fucks’ wegzette. En in de tussentijd met het uitventen van hun persoonlijke gegevens miljarden heeft opgehaald.

In wezen valt alles te herleiden tot één universele waarheid: het Amerikaanse gezegde ‘There is no such thing as a free lunch.’ Vrij vertaald: gratis bestaat niet. Als Mark je centen niet hoeft, buit-ie z’n klanten wel op een andere manier uit. Met behulp van een ziekmakend advertentiebombardement, maar bovenal door z’n handeltje in big data. Want met big data valt big money te verdienen. Het is allemaal zo simpel dat een kind het begrijpt. Maar voor de modale Facebookjunk was het kennelijk te hoog gegrepen.

 

Dotangate

Ruim voordat Lubach z’n Facebookaccount met veel bombarie in primetime de nek omdraaide, had ik overigens al besloten dat ‘zoosjel miedieja’ niks voor mij waren. Deels vanwege de privacyaspecten, voor wat die in het sleepnettijdperk nog waard zijn. En deels vanwege eerdere ervaringen met - wie kent het nog? - Hyves. Daar heb ik het dik tien jaar geleden welgeteld een maand of drie uitgehouden. Op uitnodiging van een bekende, zeg ik er maar uitdrukkelijk bij. Kennelijk ben ik niet sociaal genoeg of wijkt mijn invulling van dat begrip af van de vigerende norm. Ooit zag ik in de metro een jong stelletje met de ruggen tegen elkaar chatten of appen, de ogen gedurende de hele rit gekluisterd aan het smartphonescherm. Dat beeld is sindsdien voor mij de visuele samenvatting van waar sociale media voor staan: verslaving aan een virtuele werkelijkheid.

Voor talloze mensen is het verzamelen van zo veel mogelijk Facebookvrienden, clicks en likes een doel op zich geworden. Een hamburgerketen haakte daar al lang vóór Dotangate op in met een originele stunt. Tegen inlevering van vijf virtuele vrienden kreeg je zo’n platgeslagen gehaktbal van dubieuze herkomst cadeau. Hoeveel mensen hebben gehapt, is mij niet bekend. Maar achteraf is zonneklaar dat de opmars van Facebook niet meer viel te stuiten. Dus post, liket en appt iedereen zich suf met de blik onafgebroken op dat stomme schermpje, en heeft niemand meer oog voor de echte wereld om ons heen en elkaar. Met als gevolg dat het aantal verkeersongelukken weer een stijgende lijn vertoont. Er schijnen kinderen te zijn verdronken en treinen gecrasht doordat het toeziend oog op het moment suprême meer aandacht had voor z’n Facebookalerts.

Ook op dit front heeft de Facebooktopman beterschap beloofd, net als bij de bestrijding van nepnieuws en ga zo maar door. Je kunt je afvragen hoe geloofwaardig dat allemaal is. Terwijl zijn minions al jarenlang naarstig foto’s van kunstwerken, zoenende homostellen, pasgeboren baby’s en slachtoffers van napalmbombardementen verwijderen omdat die onzedelijk zouden zijn, wisten makers van onthoofdingsvideo’s en wraakporno ongehinderd aan de censuur te ontsnappen. Mij doet zo’n spijtbetuiging onwillekeurig denken aan de spreekwoordelijke draaideurcrimineel die tijdens z’n achtentachtigste zitting bij de politierechter verzekert dat-ie het voortaan echt never nooit meer zal doen.

 

Netwerkloosheid

Je zou er al met al depressief van worden. En als je de onheilstijdingen uit de psychiatrie mag geloven, is dit dan ook precies wat met veel gebruikers die zich te veel met hun avatar vereenzelvigen, gebeurt. Bijkomend probleem is dat gek steeds normaler wordt naarmate de gekken de overhand krijgen. Dan val je met je bewuste netwerkloosheid al snel uit de toon.

Bij de jongste generaties schijnt Facebook overigens alweer een beetje passé te zijn. Maar dat is niet uit nostalgie naar het IRL-tijdperk. Het netwerk heeft aan populariteit ingeboet door de opkomst van alternatieven zoals Instagram en WhatsApp. Of het per saldo veel uitmaakt, waag ik te betwijfelen. Beide zijn de afgelopen jaren ingelijfd door hun grote concurrent. De rattenvanger laat z’n prooi niet zomaar ontsnappen.

Indien de mensheid ook deze plaag weet te overleven, kijkt het nageslacht er ongetwijfeld met een mengeling van geamuseerdheid, ongeloof en afgrijzen op terug. Dat is immers, met terugwerkende kracht, vaste prik bij alle misvattingen en dwalingen uit het verleden, van de slavernij tot het nazisme.

Of ze in het hiernamaals ook Facebook hebben, weet ik (nog) niet. Maar het zou me allerminst verbazen als de heer Zuckerberg te zijner tijd zijn bezigheden onder het welgevallig oog van de hellevorst voortzet. In die entourage klinken de obligate ‘vind-ik-leukjes’ ineens een stuk minder misplaatst.

 

 

Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu
Niets van deze website mag zonder voorafgaande toestemming worden overgenomen of gekopieerd, behoudens het citaatrecht. Bij citaten is bronvermelding verplicht. Vragen? Stuur een mailtje naar: info@oudemuis.nu